Mazir
09 май 14:23korilim:1 942 Sayasat / Qazaqstan

«Сөнбес сәулелі жұлдыздар»

«Мұрағат құжаттарының беттері сөйлейді... Ұлы Отан соғысында ерлікпен шайқасқан   майдангерлерге арнаймыз» 1942 жылдың желтоқсан айында Мәскеу қаласында мергендік оқу жүйесі құрылды. ЛКСМ Орталық комитетінің бастамасымен 1943 жылы 21 мамырда оқыту жүйесі негізінде мергендерді даярлайтын Орталық Әйелдер Мектебі ұйымдастырылған болатын. Мергендер мектебінің бірінші басшысы Нора Павловна Чегодаева болған болса, оны 1944 жылы қаңтарда подполковник Николай Николаевич Кольчак ауыстырды. Мектептің жаңа басшысы оқытудың жеңіл түріне қарсылық білдіріп, мергендердің тактикалық дайындығын жақсарту мақсатында Н.Н. Кольчак «Заповеди снайпера» жаднамасын өзі дайындаған болатын.

Мергендер мектебінде Роза Сергеевна Пискунова, Мария Васильевна Кожахметова, Ольга Петровна Гукнина, Лидия Лещева және тағыда басқа біздің жерлес-қыздар оқыды. Барлығынан 30 адамға жуығы Орал өңірінен болды. Мерген қыздар мектепті бітіргеннен кейін ҰОС майданында ерлікпен шайқасты. Әлия Молдағұлова мен Татьяна Барамзина екеуі Кеңес Одағының батыры атағын алды. Соғыстан барлық қыздар үйлеріне оралмады, бірақ тірі қалғандар өздерінің жауынгер құрбыларын мәңгілік естерінде сақтайтындары анық.  Орталық мерген әйелдер мектебінің бұрынғы мектеп бітіруші түлектері дәстүрлі кездесуге жиналып тұратын. Осындай кездесулердің бірі 1991 жылдың мамыр айында Орал қаласында болып өтті. Кездесуге көптеген қала өңірлерінен мектеп бітіруші түлектер келді. Оларды қала тұрғындары жылы шыраймен салтанатты түрде қарсы алған болатын. Батыл әйелдерге көптеген кітаптар арналды. Кітаптар әртүрлі уақытта және әртүрлі баспалардан шығып тұрды. Бұлар – К.Лапинның «Девушки с винтовкой», «Подснежник на бруствере», Е.Никифорованың және Г.Евстигнеевтің «Снайперы» атты жинағы, В.Медведевтің «Чтобы ветер в лицо», В.Чувилкиннің «Девушки в шинелях» және тағы да басқалары. Батыс Қазақстан облысының мемлекеттік мұрағатында «Орталық мерген әйелдер мектебі түлектерінің» жеке тектік құжаттарының жинақтамасы кездеседі. Атап өтетін болсақ, Н.Н. Кольчактың «Заповеди снайпера» жаднамасы, майдангер құрбылар Т.Н. Барамзина мен Р.С. Пискунова туралы жазылған өмірбаян, Лещева Лидия Николаевнаның мергендік кітапшасы, грамотасы, фотосуреттері, В.Медведевтің «Чтобы ветер в лицо», В.Чувилкиннің «Девушки в шинелях» кітаптары және мерген қыздар туралы жазылған мақалалар, сонымен қатар 1943 жылғы Казталов аудандық әскери комиссариатының мергендердің дайындық бағдарламасы бойынша бітірген әскери-қыздардың тізімі мұрағат қоймасында сақталған .  

Отанымыз үшін от кешкен қадірлі қарияларымыздың қатары уақыт өткен сайын азайып бара жатқаны өкінішті. Сұрапыл да жойқын соғыста Отанға, келешек ұрпаққа Жеңіс сыйлаған жауынгерлер есімі ел есінде мәңгі сақталады. 
   
         ҒАА және ҚП бөлімінің  археограф маманы  Батыргалиева С.Б.
Басу
Пікір қосу
ЕСІМІҢІЗ:
E-Mail:
Код:
Кликните на изображение чтобы обновить код, если он неразборчив
Құпияны енгізіңіз:
Janalyqtar toptamasy
Мемлекет басшысы Ердоғанға көңіл айтты13:21Қазақстанда жаңа мереке пайда болады12:47Тоқаев: Әлихан бастаған қазақ зиялылары ұлттық мүдде жолында аянбай еңбек етті11:30Коронавирустан жазылғандар саны 200 мыңнан асты10:00Қостанай облысында ерлі-зайыпты зейнеткерлер өлі табылды18:39Мамин Chevron басшылығымен кездесті16:34Ескі кірме сөздерді латынграфикалы қазақ әліпбиімен жазу жайында16:00Жаңа әліпби негізіндегі қазақ тілінің емле ережелері – мамандар талқылауынан өткен нұсқа15:30Алтынбек Нухұлы төлқұжатты Наурыз мерекесінде табыстауды ұсынды14:48Сенатор кітапхана қызметкерлерінің жалақысын көтеруді ұсынды13:45Абзал Бейсенбекұлы ҚР Қаржы министрлігі аппаратының басшысы болып тағайындалды12:37Қазақстан: Балаларды қашықтан оқыту үшін 442 млрд теңге жұмсалған11:35Қазақстанның жеті аймағында жолдар жабылды10:03Нұрсұлтан Назарбаев Михаил Горбачевті 90 жасқа толуымен құттықтады17:35Пара туралы хабарлаған қазақстандықтарға 34 миллион теңге беріледі16:53